Om 80 jaar vrijheid te vieren, vond het Vrijheidsontbijt op Bevrijdingsdag in de grand foyer plaats. Bijna 300 gasten namen deel aan een informeel ontbijt om met elkaar in gesprek over vrijheid. De ontbijtgasten konden na afloop Paleis Het Loo bezoeken. Daar is o.a. de tentoonstelling Tegenspel - een jaar vrouwelijk koningschap te bekijken, waar ook de Tweede Wereld Oorlog en de bevrijding va Nederland een groot onderdeel van zijn.
Ontmoetingen met impact aan de ontbijttafel
Vrijheidsmaaltijden zijn ontmoetingen met impact: waar vrienden en vreemden aan tafel gaan en verhalen delen. Ze zijn er in allerlei vormen en groottes. Deze traditie groeit en ieder jaar zijn er meer locaties, in 2025 maar liefst 1200. Van kleinschalig met buren tot groots op een iconische locatie. Elke Vrijheidsmaaltijd heeft tevens een eigen karakter. Het thema Vrijheid en kunst staat centraal in het programma, dat zowel laagdrempelig is als inhoudelijk.
In gesprek over vrijheid
Programmaker Pablo Pichel ging in gesprek met Zoni Weisz. Zoni Weisz is een jongetje van 7 jaar als zijn ouders, twee zusjes en een broertje worden opgepakt door de nazi's tijdens de zogeheten zigeuner-razzia op 16 mei 1944. Zoni, die op dat moment was ondergedoken, is de enige van dit Sinti-gezin die de Tweede Wereldoorlog overleefde. Na de oorlog werkte hij als tuinman op Paleis Het Loo.
Stadsgedicht als vrijheidsgedicht
Ook werd het vrijheidsgedicht opgevoerd. Ivar de Vries, winnaar van de dichtwedstrijd '80 jaar vrijheid', droeg zijn stadsgedicht voor tijdens het vrijheidsontbijt op Paleis Het Loo. Zijn stijl beweegt zich tussen rap en spoken word, met poëtische teksten in een intieme muzikale setting.
In zijn motivatie voor het gedicht schreef hij: “In een wereld waarin alles steeds sneller en beter moet, vergeten we om af en toe gas terug te nemen en te kijken naar waar we zijn. Dankbaar te zijn voor de plek waar we nu leven. Het verleden lijkt soms zo ver weg dat een onderwerp als de Tweede Wereldoorlog misschien meer op fictie lijkt dan op iets waar onze levens uit voort zijn gekomen.” Met zijn gedicht hoopt hij dat lezers en luisteraars zich openstellen voor wat er in ons verleden ligt.
Tijdens de maaltijd worden gesprekken aan tafel op gang gebracht aan de hand van vraagkaarten.
Stil staan
Stil
Staan
Bij een rust die vanzelfsprekend lijkt
Stil
Staan
bij verhalen die haast ondenkbaar zijn
Het hoofdstuk uit ons boek waar je je ogen voor wilt sluiten
Een deel van ons verhaal dat je pas hoort wanneer je luistert
Stil
staan
Bij hen wiens woorden zwegen
De daden lieten spreken
Wiens schouders lasten droegen zodat wij niet hoeven voelen
Wat onze vrijheid kost
Waar de woorden zacht vervagen blijft het leed nog steeds intact
De tijd kan wonden helen maar wast het bloed niet van ons af
Stil
Staan
Ivar de Vries
Winnaar Stadsgedicht
ter gelegenheid van de viering van 80 jaar vrijheid in Apeldoorn