Vandaag opent Paleis Het Loo met trots de langverwachte tentoonstelling State of Wander: Towards Environmental Restoration.
Ontwikkeld vanuit diepgaand onderzoek naar de collectie, architectuur, tuinen en ecologische geschiedenis van het paleis, brengt de tentoonstelling nieuwe, locatie specifieke werken samen. Deze zijn te zien in de paleisvertrekken, de stallen, de tuinen, de schelpengrot, het paleisdak en het omliggende bos.
Sinds 2024 hebben 10 nationale en internationale kunstenaars, ontwerpers en wetenschappers samengewerkt met onderzoekers en teams van het museum om te onderzoeken hoe koninklijk erfgoed zich verhoudt tot ecologische achteruitgang, koloniale handel, bestuurssystemen en het samenleven van meerdere soorten.
State of Wander is een hedendaags kunstproject, geïnitieerd en bedacht door gastconservator Anna Bitkina, en ontwikkeld in samenwerking met Renske Ek, conservator op Paleis Het Loo. De tentoonstelling reflecteert op hoe historische presentaties van natuur en ontworpen omgevingen het hedendaagse denken over ecologische systemen vormgeven, en nodigt de bezoeker uit om de relatie tussen mensen en de natuurlijke wereld, geschiedenis en cultureel erfgoed opnieuw te doordenken.
In meer dan een jaar van gezamenlijk onderzoek ontstonden 10 speciaal ontworpen projecten, speciaal voor de binnen- en buitenruimtes van het paleis - waaronder de tuinen, de schelpengrot, het paleisdak en het paleispark. Het doel is bezoekers te laten dwalen, stilstaan, reflecteren en zich te verbinden met planetaire cycli, de organisatie van het menselijk leven en de onderlinge afhankelijkheid van soorten.
Hoogtepunten zijn onder meer een reeks locatie specifieke werken die zoutkristallisatie als transformatie verkennen, augmented-reality-narratieven over koloniale geschiedenissen, ecologische soundscapes en geurinstallaties die de jacht als menselijke activiteit ter discussie stellen.
"De kunstenaars kregen de vrijheid om zich te verdiepen in de geschiedenis en de geest van deze plek, en om kritisch te reflecteren op de rol ervan als instituut van menselijke macht. Dit resulteerde in een tentoonstelling die de relatie van de mens met landschap, cultuur en erfgoed bevraagt, uitdaagt en opnieuw in beweging zet, met Paleis Het Loo als studieobject."
Tentoonstellingskader
Verspreid over interieurs, tuinen, bos, dak en ondergrondse ruimtes, stelt de tentoonstelling erfgoed voor als een levend ecologisch archief. In plaats van geschiedenis te stabiliseren, plaatst State of Wander het paleis binnen voortdurende planetaire processen, en vraagt hoe instellingen kunnen bijdragen aan ecologisch herstel in plaats van dit enkel te representeren.
Gastconservator Anna Bitkina: "Met zijn schaal en uitgestrekte presentatie daagt de tentoonstelling bezoekers uit om een soort expeditie te ondernemen. Uitgerust met een routekaart — het tentoonstellingsboekje — maken ze een tocht door het landgoed van Paleis Het Loo om te ontdekken hoe de collecties van koninklijke huizen en westerse musea ons begrip van de natuur hebben gevormd. Ze volgen hoe diepgewortelde ideeën over menselijke dominantie, verankerd in culturele en educatieve instellingen, nog steeds bepalen hoe we ons verhouden tot de natuurlijke wereld."
Renske Ek, conservator op Paleis Het Loo: "Tijdens de onderzoeksfase doken de kunstenaars diep in de ziel van Paleis Het Loo — samen met wetenschappers ontrafelden ze zowel de rijke geschiedenis als de levende, ademende binnenwereld van het paleis. Ze gingen in gesprek met conservatoren, het facilitaire team en zelfs de mensen die het paleis het best kennen: het schoonmaakteam. In zekere zin hield Paleis Het Loo niets achter — elk geheim, elke verborgen laag werd blootgelegd. De kunstwerken die uit dit proces zijn voortgekomen, spreken op rijke en gelaagde wijze over onze complexe en vaak tegenstrijdige verhouding tot de natuurlijke wereld en de landschappen waarvan wij deel uitmaken."