De muurschildering op de grote trap beslaat ruim 550 m2. De restauratie ervan is cruciaal om ze te behouden voor de toekomst. Maar hoe restaureer je zo’n groot werk? Waar moet je op letten? Welke materialen heb je nodig? Stichting Restauratie Atelier Limburg (SRAL) voert de restauratie uit. In het verhaal over het restauratieproces ontdek je hoe zij te werk gaan en welke keuzes daarbij komen kijken.
Voorbereiding van de restauratie
Voordat de restauratie van dit complexe schilderij kan beginnen, wordt eerst grondig onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek richt zich op het materiaal, de techniek en de huidige staat van het werk en helpt de aanwezige problemen in kaart te brengen.
Om het werk goed te begrijpen, heeft de conservator eerst oude bronnen geraadpleegd, zoals correspondentie, publicaties en eerdere restauratieverslagen. Zo is bekend welke materialen de kunstenaar gebruikte, wat de beoogde intentie was en hoe het werk er oorspronkelijk uit had moeten zien. Ook eerdere schade en de keuzes van vorige restauratoren worden hiermee duidelijk, inclusief de materialen die destijds zijn toegevoegd. Met name dit laatste geeft al een eerste indicatie van hoe deze toevoegingen de huidige situatie hebben kunnen beïnvloed.
Locatiebezoek
Tijdens het locatiebezoek wordt het oppervlak van het schilderij onderzocht onder normaal licht en UV-licht, met hulpmiddelen zoals een loepbril en een verrekijker. De visuele inspectie heeft als doel het oppervlak te categoriseren: waar zijn er overeenkomsten, waar zitten verschillen, en hebben deze te maken met eigenschappen van het materiaal of kunnen ze worden gerelateerd aan externe invloeden, zoals licht, relatieve luchtvochtigheid of schade? Op deze manier ontstaat gaandeweg een steeds completer beeld van het geheel.
Synthetisch vernis
Uit de verslaglegging van de vorige restaurator wisten wij dat de destijds aangebrachte vernislaag op lange termijn een probleem vormt. De synthetische vernis die eerder is aangebracht is op lange termijn instabiel en kan uiteindelijk niet meer veilig worden verwijderd zonder risico voor de onderliggende verflagen. Om de schilderingen voor de toekomst te kunnen behouden, zal de vernis moeten worden verwijderd zolang dit nog veilig kan. Het behoud van het schilderij staat bij deze restauratie voorop.
Behandeling
Voor de uitvoering van de restauratie wordt een behandelplan opgesteld. Dit plan beschrijft alle stappen van de restauratie. Elke beslissing is belangrijk, omdat ze invloed heeft op de volgende stappen. Het behandelen gebeurt met verschillende instrumenten, zoals doeken en retoucheerpenselen. De restauratoren verwijderen het oude vernis, werken eventuele beschadigingen bij en brengen een nieuwe vernislaag aan.
Uitdagingen
Een monumentaal kunstwerk als de grote trap brengt bijzondere uitdagingen met zich mee. De restauratie vindt plaats in het trappenhuis, een centrale plek in het hart van het paleis. Daar wordt een steiger geplaatst die het voor de restauratoren mogelijk maakt alle delen van het kunstwerk te bereiken. Bezoekers kunnen onder of langs de steiger doorlopen. De restauratoren werken tijdens de behandeling in het zicht van bezoekers, maar het werk vraagt om grote concentratie en precisie.
Gedegen onderzoek, systematisch uitgevoerde testen, zorgvuldige planning in overleg met de opdrachtgever en derden, en uitstekende communicatie – zowel onderling als met de opdrachtgever en het publiek – zijn cruciaal voor het welslagen van een project van deze schaal en in deze setting.
Steun de restauratie
Het behoud van de muurschildering op de grote trap is alleen mogelijk dankzij zorgvuldig restauratiewerk. Restauratoren werken met grote precisie aan het conserveren van dit kwetsbare erfgoed. In het verhaal over het restauratieproces ontdek je hoe zij te werk gaan en welke keuzes daarbij komen kijken.
Wil je ook bijdragen aan het behoud van deze unieke schildering? Via de onderstaande link steun je al vanaf € 5,- jouw favoriete stukje van de grote trap en help je mee dit erfgoed door te geven aan toekomstige generaties.
