In-focus tentoonstelling
In de presentatie Uitgelicht: Meissen-servies ontdek je het verhaal van roofkunst, verlies en herstel. Deze tentoonstelling is de derde In-focus tentoonstelling, waarin objecten uit de collectie worden belicht vanuit diverse perspectieven.
Paleis Het Loo beschikt over meer dan 190 onderdelen van het Meissen-servies van stadhouder Willem V. Je vindt de presentatie in de Bentinckkamer (schuin tegenover het uitgiftepunt voor audiotours in de vestibule van het paleis).
In de eerste helft van de twintigste eeuw maakt een deel van het Meissen-servies deel uit van de verzameling van Herbert M. Gutmann (1879-1942). Onder dwang van de nazi’s moet Gutmann zijn kunstverzameling laten veilen.
Wie is Herbert M. Gutmann?
Herbert M. Gutmann was een Duits bankier en kunstverzamelaar. Hij woont met zijn gezin in Berlijn en Potsdam. In Potsdam bewonen ze het huis Herbertshof, vernoemd naar Herbert zelf. Hier toont hij zijn uitgebreide kunstverzameling, met werken van Nederlandse, Franse en Duitse meesters, porselein en Aziatische kunst. In de jaren 20 groeit Herbertshof uit tot een bekend ontmoetingspunt voor mensen uit de politiek, wetenschap en kunst.
Nazi-Duitsland
Het leven van Herbert M. Gutmann en zijn familie krijgt met de opkomst van de nazi’s een tragische wending. Vanuit anti-Joodse maatregelen wordt Gutmann beschuldigd van de bankencrisis. Hierdoor verliest hij zijn baan bij de Dresdner Bank, Herbertshof, zijn vermogen en tot slot ook zijn Duits staatsburgerschap. Ook wordt hij gedwongen zijn kunstcollectie te verkopen.
Het servies vandaag de dag
Jaren later duiken zestien borden en twee sauskommen uit zijn bezit op in Nederlandse musea. Gutmann’s kleinkinderen dienen in 2014 een verzoek tot restitutie bij de Nederlandse staat in om de serviesdelen terug te krijgen. De toenmalige minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap besluit om de voorwerpen aan de familie terug te geven. In 2024 heeft Paleis Het Loo de gerestitueerde serviesdelen van de erven aangekocht.
Aan de hand van deze aankoop wordt het verhaal verteld over intimidatie, afpersing en dwang tot verkoop van kunst tijdens het naziregime. Hoe verliest iemand niet alleen zijn kostbare bezittingen, maar ook zijn vrijheid en toekomst? En wat betekent het om jaren later gerechtigheid te krijgen?
