Duurzaamheidsvragen
Paleis Het Loo vindt duurzaamheid belangrijk. Niet alleen binnen onze organisatie, ook voor de bezoekers en ons groene erfgoed. Vragen over energie, klimaatverandering en biodiversiteit zijn actueler dan ooit. Om alles voor de toekomst te kunnen bewaren, houdt Paleis Het Loo zich bezig met klimaatverandering, biodiversiteit en ecologische bestrijding.
Er wordt gewerkt volgens de BREEAM NL-systematiek. Dit is een internationaal instrument om de duurzaamheid van gebouwen te meten en te beoordelen. In 2025 heeft Paleis Het Loo BREEAM-NL In-Use behaald met de score 'excellent'.
Ecologisch beheer & biodiversiteit
De tuinen van Paleis Het Loo zijn groen, levend erfgoed en het onderhoud is veel werk. De tuin is bijna net zo groot als 13 voetbalvelden (6.5 ha). Met een team van vaste medewerkers en vrijwilligers wordt al het werk verricht. Grasmaaien, snoeien, wieden, fonteinen schoonhouden en bloembollen en planten poten en verzorgen. Net zoals in de 17e eeuw.
Maaien
‘Niet-maaien-in-mei’ - dat is een ecologische manier van terreinbeheer. Het gaat er hierbij om dat bloemen de kans krijgen om zaad te vormen, voordat er gemaaid wordt. Ook wordt bij ecologisch beheer in stroken gemaaid, zodat er altijd voldoende voedsel en schuilplekken zijn voor insecten.
Eigenlijk doet de tuindienst van Paleis Het Loo dit al decennia lang. In de tijd van Wilhelmina wordt er pas gemaaid als de margrieten op het voorterrein zijn uitgebloeid. Ook dan wordt een aantal vlakken niet gemaaid. Voor het kappen van bomen wordt altijd eerst met Wilhelmina overlegd. Een boom mag pas gekapt worden als het met het oog op veiligheid écht niet anders kan. Dat is nu niet anders.
De voorvelden van Paleis Het Loo worden eind juni gemaaid. Het maaisel gaat naar de kinderboerderij van Apeldoorn. Het is namelijk schraal grasland, omdat het niet extra wordt bemest. Voor de dieren in de kinderboerderij, vaak bijgevoerd door bezoekers, is het goed dat het hooi niet teveel voedingstoffen bevat. Ze gaan dus eigenlijk met ons gras op dieet!
Bestrijdingsmiddelen
Sinds 2014 werkt de tuindienst van Paleis Het Loo zonder chemische bestrijdingsmiddelen. In het begin was dit wennen, maar nu heeft de tuindienst de biologische bestrijding goed in de vingers.
Wellicht heb je de koffiefilterzakjes gezien die hier en daar in planten hangen? In zo’n koffiezakje gaan 1-2 eetlepels eitjes van lieveheersbeestjes of andere insecten. Als de eitjes uitkomen, kruipen de larven uit het zakje en eten de luizen op. Zo blijft de plant gezond.
Onkruidbestrijding gaat met de hand, met stoom of met branden. Hiervoor bestaat speciale apparatuur.
Het gras van de gazons is een mengeling met klaver, madeliefjes, soms mos en hier en daar een paardenbloem. Best mooi, maar niet het streefbeeld van een 17e-eeuwse barokke tuin. Een glad, effen groen gazon is dan hét toonbeeld van het hebben van een kundige tuindienst.
Klimaatverandering en de gekapte bomen
In 2021 is de monumentale bomenrij met oude eiken voor het paleis gekapt. Veel bomen zijn in slechte staat. In 2020 valt een eik tegen een paleisvleugel en doorboort het dak en een verdieping.
Uit onderzoek blijkt dat een aantal jaren met natte lentes en droge zomers de conditie van de bomen ernstig heeft aangetast. De wortels werden sponsachtig en hadden niet langer de kracht om de bomen vast te houden.
Gelukkig krijgt een deel van het eikenhout een tweede leven. Het hout is omgetoverd tot de nieuwe vloer van de balzaal (het restaurant).
Zonnepanelen en bewaren
Zonnepanelen op een paleis, dat is lastig. Maar op het gloednieuwe depot CC NL (CollectieCentrum Nederland) in Amersfoort, kan het wel. Bij het ontwikkelen van het CC NL stond duurzaamheid voorop. Het CC NL is gecertificeerd volgens de BREEAM NL-systematiek. Het ontwerp is gewaardeerd met 5 sterren (‘outstanding’), de hoogst mogelijke score.
Het gebouw creëert zo veel mogelijk zelf het vereiste klimaat. Door de buitenmuren wel, maar de vloer niet te isoleren, creëren de warmte en koude van de onderliggende aardlaag een constante temperatuur van 12 tot 15 graden. Perfect voor de opslag van de collectie. Door middel van 2100 zonnepanelen op het dak produceert CC NL eigen energie. Regenwater wordt opgevangen en gebruikt voor de toiletten. Ook draagt het ontwerp van het landschap rondom het gebouw bij aan de ontwikkeling van de lokale flora en fauna.
