Sla navigatie over
Terug naar verhalen

Vergeten oorlog

juliana, 2 minuten
Wilhelmina op het balkon die haar troonafstand aankondigt

De vergeten oorlog van Juliana

De vrouwelijke leden van het koninklijk huis, met name koningin Wilhelmina en prinses Juliana, spelen tijdens de oorlog een belangrijke rol. Wilhelmina wordt geprezen om haar leiderschap en toespraken via Radio Oranje, die het moreel van het Nederlandse volk hooghouden. Juliana’s bijdrage aan de oorlog, hoewel vergeten, is eveneens van groot belang. Haar diplomatieke inspanningen en publieke optredens in Noord-Amerika dragen bij aan de internationale steun voor Nederland. Toch raken haar inspanningen tijdens de oorlog vergeten.

Radio Oranje

Radio is tijdens de Tweede Wereldoorlog een cruciaal medium voor communicatie. Vanuit Londen zendt Radio Oranje dagelijks een kwartier uit, met regelmatige toespraken van koningin Wilhelmina. In Canada en de Verenigde Staten houdt ook Juliana een groot aantal radiotoespraken, waarin ze de Nederlandse zaak onder de aandacht brengt en steun vraagt voor de geallieerden. Ze houdt zeker zestig toespraken, zowel voor de radio als voor publiek. Deze bijdragen blijven vaak vergeten over de oorlog.

Juliana met Beatrix en Irene in Canada

Juliana tijdens de Tweede Wereldoorlog

Prinses Juliana brengt de oorlogsjaren met haar dochters Beatrix (1938) en Irene (1939) door in Ottawa, Canada. Daar wordt in 1943 ook prinses Margriet geboren. Ver van het oorlogsgeweld blijft de familie veilig.

Juliana’s rol als diplomaat

Ondanks dat Juliana zich tijdens de Tweede Wereldoorlog veel inzet voor Nederlandse steun, blijven haar diplomatieke inspanningen na de oorlog vergeten. Vanuit Ottawa onderhoudt Juliana nauwe contacten met de Verenigde Staten. Ze raakt bevriend met president Franklin D. Roosevelt en zijn echtgenote Eleanor. Ook bezoekt ze het Witte Huis op uitnodiging van de Roosevelts en logeert daar. Tijdens deze bezoeken vraagt ze om militaire hulp en benadrukt ze het belang van steun voor het door Duitsland bezette Nederland. 

Humanitaire betrokkenheid

Juliana toont tijdens haar verblijf in Canada ook een sterke betrokkenheid bij humanitaire zaken. Ze werkt samen met het Rode Kruis en andere hulporganisaties om steun te bieden aan oorlogsslachtoffers. Haar persoonlijke inzet en medeleven maken haar geliefd bij zowel de Nederlandse gemeenschap in ballingschap als bij de Canadese bevolking. In tegenstelling tot in Nederland, waar haar rol in de oorlog vergeten wordt. 

Auto van prins Bernhard voor het paleis
Bernhard naar hotel de Wereld

De onbelichte rol van Juliana

Op 5 mei 1945 vertrekt prins Bernhard vanaf Paleis Het Loo naar Hotel De Wereld in Wageningen. In Hotel De Wereld worden de uitvoeringsbevelen van de Duitse capitulatie ondertekend, zoals opgesteld door de Canadese generaal Charles Foulkes. Hoewel prins Bernhard niet is uitgenodigd voor de bijeenkomst in Hotel De Wereld, is hij toch aanwezig. Door belangrijke momenten vast te leggen weet Prins Bernhard zichzelf goed neer te zetten als Nederlandse verzetsheld, zodat zijn rol in de oorlog niet vergeten wordt. Juliana doet dit niet, waardoor haar diplomatieke rol tijdens de oorlog wordt ondergesneeuwd.

Wilhelmina op het balkon die haar troonafstand aankondigt
Wilhelmina op het balkon die haar troonafstand aankondigt

Terugkeer naar Nederland

Na de bevrijding keert prinses Juliana in 1945 terug naar Nederland. Ondanks dat haar rol in de oorlog vergeten wordt, speelt ze een actieve rol in de wederopbouw van het land en zet haar inspanningen voort om de levensomstandigheden van de Nederlandse bevolking te verbeteren. In 1948 treedt ze aan als koningin.

Prinses Juliana's veelzijdige inzet tijdens de Tweede Wereldoorlog, variërend van diplomatieke missies en radiotoespraken tot humanitaire hulp, onderstreept haar toewijding aan Nederland en haar volk. Wat zegt Juliana’s verhaal over vrouwen als hun rol in oorlog vergeten wordt? En waarom horen we eigenlijk zo weinig over Juliana’s vergeten oorlog? Je leert het in Tegenspel.